در دنیای خودرو، دو سیستم حیاتی به نام سیستم شتابگیری و سیستم توقف وجود دارند که ایمنی و حرکت شما را تضمین میکنند. درحالیکه قدرت موتور و اسب بخار برای حرکتدادن یک خودروی ۱۸۰۰ کیلوگرمی ضروری است، اما متوقفکردن این جرم در حال حرکت، نیازمند نیرویی فراتر از قدرت عضلانی پای راننده است. اینجاست که قطعهای حیاتی به نام بوستر ترمز وارد عمل میشود.
اگر برایتان سوال است که چرا با یک فشار ملایم پا، خودروی سنگین شما به سرعت متوقف میشود، پاسخ در عملکرد دقیق این قطعه نهفته است. در این مطلب از بلاگ اتوراسا به بررسی کامل عملکرد بوستر ترمز، انواع بوستر ترمز و علائم خرابی بوستر ترمز میپردازیم تا با دانش کامل از سیستم ترمز خودروی خود، از آن محافظت کنید.
بوستر ترمز چیست و چه نقشی در خودرو دارد؟
بوستر ترمز (Brake Booster) که در اصطلاح فنی به آن سرووی ترمز (Brake Servo) هم گفته میشود، قطعهای است که نیروی واردشده از طرف پدال ترمز را چندین برابر میکند. در واقع، هدف اصلی این سیستم، سهولت در ترمزگیری و کاهش فشار مورد نیاز از سوی راننده است و بدون وجود این قطعه، متوقفکردن خودرو بسیار دشوار و خستهکننده خواهد بود.
جالب است بدانید که هنگام فشار دادن پدال، حدود ۳۲ کیلوگرم نیرو وارد میکنید، اما کاربرد بوستر ترمز این است که این نیرو را به محدوده ۹۰ تا ۱۳۵ کیلوگرم افزایش میدهد و آن را به سیلندر اصلی منتقل میکند. همانطورکه برای حرکت نرم خودرو به قطعاتی مثل فلایویل ماشین نیاز است، برای توقف ایمن نیز وجود یک بوستر سالم ضروری است.
بیشتر بخوانید: فلایویل ماشین چیست؟
عملکرد بوستر ترمز چگونه است؟
بسیاری از رانندگان میپرسند که این قطعه چگونه نیروی پای ما را تقویت میکند؟ در اکثر خودروهای مدرن، از خلا تولیدشده توسط موتور برای این کار استفاده میشود. اجزای بوستر ترمز شامل یک محفظه فلزی است که توسط یک دیافراگم انعطافپذیر به دو بخش تقسیم شده است.
زمانی که پدال ترمز را فشار نمیدهید، در هر دو طرف دیافراگم خلا وجود دارد. اما بهمحض فشار دادن پدال، سوپاپ هوا باز میشود و اجازه میدهد هوای اتمسفر وارد یک سمت دیافراگم شود. تفاوت فشار بین هوای ورودی و خلأ سمت دیگر، باعث میشود دیافراگم به سمت سیلندر اصلی حرکت و نیروی شما را بهشدت تقویت کند. این فرایند مکانیکی و هیدرولیکی، پایه اصلی سیستمهای ترمز قدرتی است.
بررسی انواع بوستر ترمز
بر اساس نوع پیشرانه و ابعاد خودرو، سازندگان از تکنولوژیهای متفاوتی برای تقویت ترمز استفاده میکنند:
- بوستر ترمز خلأ (Vacuum Booster): رایجترین نوع بوستر است که از مکش منیفولد موتور برای ایجاد خلا استفاده میکند.
- پمپ خلا (Vacuum Pump): در خودروهای دیزلی، توربوشارژ و خودروهای برقی که موتور خلأ کافی تولید نمیکند، یک پمپ الکتریکی یا مکانیکی وظیفه ایجاد خلا را بر عهده دارد.
- بوستر ترمز هیدرولیک (Hydro-Boost): این سیستم بهجای خلا، از فشار هیدرولیکی تولیدشده توسط پمپ فرمان هیدرولیک استفاده میکند. این نوع معمولاً در کامیونها و خودروهای بسیار سنگین دیده میشود.
مهمترین علائم خرابی بوستر ترمز
تشخیص بهموقع مشکلات این قطعه میتواند از حوادث ناگوار جلوگیری کند. رانندگی با بوستر معیوب نهتنها سخت، بلکه بسیار خطرناک است. در ادامه به مشکلات رایج بوستر ترمز اشاره میکنیم:
- سفتشدن پدال ترمز (پدال چوبی): بارزترین نشانه خرابی، سفتشدن غیرطبیعی پدال است. در این حالت، ترمزها هنوز کار میکنند اما بوستر دیگر نیروی شما را تقویت نمیکند و باید با تمام توان پا را روی پدال فشار دهید.
- صدای فیسفیس یا هیس: شنیدن صدای نشت هوا هنگام گرفتن ترمز یا رهاکردن آن، معمولاً نشانه هوا کشیدن بوستر ترمز یا پارگی دیافراگم داخلی است. این نشانه را نباید نادیده بگیرید.
- افزایش مسافت توقف: اگر احساس میکنید خودرو مثل سابق سریع متوقف نمیشود، ممکن است قدرت بوستر کاهش یافته باشد. البته در این شرایط بهتر است علائم تمام شدن لنت ترمز را هم بررسی کنید، چون فرسودگی لنت نیز عامل مهمی در افزایش مسافت ترمزگیری است.
- لرزش یا ریپ زدن موتور: ازآنجاییکه بوستر به خلأ موتور متصل است، وجود نشتی در آن میتواند نسبت سوخت و هوا را در موتور بهم بریزد و باعث لرزش در حالت درجا یا حتی خاموششدن خودرو شود.
نحوه تست بوستر ترمز
اگر شک دارید که بوستر خودروی شما سالم است یا خیر، این تست ساده را انجام دهید. درحالیکه خودرو خاموش است، ۵ یا ۶ بار پدال ترمز را فشار دهید تا هوای داخل آن کاملاً تخلیه و پدال سفت شود. پای خود را روی پدال ترمز نگه دارید و فشار ثابتی وارد کنید. همزمان استارت بزنید و موتور را روشن کنید. اگر بوستر سالم باشد، بهمحض روشنشدن موتور، پدال باید زیر پای شما نرم میشود و ۲ تا ۳ سانتیمتر پایین میرود. اگر پدال هیچ حرکتی نکرد، بوستر شما نیاز به بررسی تخصصی دارد.
تاثیر کیفیت قطعات جانبی بر عملکرد ترمز
سیستم ترمز یک زنجیره است. اگر بهترین بوستر ترمز را داشته باشید اما تایرها یا لنتهای شما کیفیت لازم را نداشته باشند، ایمنی شما تامین نخواهد شد. اصطکاک نهایی بر عهده لاستیک است؛ بنابراین، در کنار سرویس ترمز، همیشه به فکر خرید لاستیک با کیفیت باشید.
امروزه باتوجهبه نوسانات بازار، بسیاری از رانندگان بهدنبال قیمت لاستیک چینی یا ثبتنام برای دریافت لاستیک دولتی هستند تا هزینههای نگهداری خودرو را مدیریت کنند. برندهایی مانند لاستیک بلک هاوک یا محصولات داخلی با کیفیت نظیر خرید لاستیک بارز میتوانند در کنار یک سیستم ترمز سالم، پایداری خودروی شما را در جاده تضمین کنند.
با اطمینان پا روی ترمز بگذارید!
بوستر ترمز قهرمان گمنام سیستم ایمنی خودروی شماست و با تقویت نیروی پای راننده، کنترل خودرو را در شرایط بحرانی امکانپذیر میکند. شناخت علائم خرابی بوستر ترمز مانند سفتشدن پدال یا شنیدن صدای هوا، به شما کمک میکند تا پیش از بروز حادثه، نسبت به تعمیر یا تعویض آن اقدام کنید.
سلامت ترمز، تنها به بوستر محدود نمیشود و بررسی لنتها و کیفیت تایرها خک به همان اندازه حیاتی است. اگر پدال ترمز شما هم سفت شده یا صدای عجیبی از زیر داشبورد میشنوید، منتظر نمانید. سیستم ترمز شوخیبردار نیست. همین حالا برای بازبینی سیستم ترمز و اطمینان از سلامت بوستر به یک مکانیک متخصص مراجعه کنید.
سوالات متداول
منبع: jerry.ai
