آیا تابهحال با یک ترمز ساده هنگام رانندگی سورپرایز شدهاید؟! بلافاصله پس از فشاردادن پدال ترمز، خودرو باید سر جایش میخکوب شود، اما در برخی مسیر طولانیتری طی میشود و خبری از ایست، نیست. اما علت این موضوع چیست؟ جواب این سوال به یکی از مهمترین اجزای ماشین بستگی دارد که بهطور معمول دیر به آن سر زده میشود؛ یعنی آج لاستیک.
بررسی آج لاستیک یکی از اقدامات مهمی است که تا وقتی مشکلی پیش نیاید، انجام آن را پشت گوش میاندازیم. اما همین چند میلیمتر از سطح لاستیک، نقشی حیاتی در ایمنی، کنترل خودرو و حتی هزینهها دارد. در این مسلب از بلاگ اتوراسا قرار نیست فقط خطرات را به شما گوشزد کنیم. ما میخواهیم ببینیم چرا بررسی آج لاستیک اهمیت بسیاری دارد؟ پس تا انتهای مطلب همراه ما باشید.
اهمیت آج لاستیک بر عملکرد خودرو
بخش مهمی از لاستیک که با سطح جاده تماس برقرار میکند آج است. هر چرخ باید بتواند در تماس با جاده اصطکاک لازم را ایجاد کند و در پیچ، ترمز و شتابگیری، تعادل خودرو را حفظ کند. وقتی آج لاستیک کم میشود، همین حلقه ارتباطی ضعیف میشود و ماشین شما وارد شرایطی میشود که حتی سیستمهای کمکی مثل ABS یا ESP هم نمیتوانند عملکرد ایدهآلی داشته باشند. اهمیت آج لاستیک بر عملکرد خودرو فقط مربوط به جادههای خیس نیست؛ حتی روی آسفالت خشک هم کم شدن آج میتواند باعث افزایش مصرف سوخت، داغشدن لاستیک و کاهش چسبندگی شود.
بیشتر بخوانید: جلوگیری از خشک شدن لاستیک
روشهای اندازهگیری آج لاستیک
نحوه بررسی آج لاستیک با چند روش ساده امکانپذیر است. مشهورترین روش، تست سکه برای بررسی آج لاستیک است که در بسیاری از کشورها بهعنوان معیاری سریع شناخته میشود. اگر لبه سکه بیش از حد از آج بیرون بزند، یعنی لاستیک به پایان عمرش نزدیک شده است.
روش حرفهایتر استفاده از خطکش مخصوص سنجش عمق آج است که دقت بیشتری دارد و در تعمیرگاهها بیشتر استفاده میشود. برخی لاستیکها هم نشانگر سایش داخلی دارند. در این حالت، اگر سطح برجستگیهایی کوچک میان شیارها با سطح لاستیک برابر شود، یعنی زمان تعویض رسیده است.
میزان استاندارد آج لاستیک و حداقل عمق مجاز
طبق استانداردهای بینالمللی، حداقل عمق مجاز آج لاستیک خودرو ۱٫۶ میلیمتر است. توصیه میشود برای رانندگی در شهر عمق آج کمتر از ۲٫۵ میلیمتر نشود. برای جادههای بارانی هم عمق بالاتر از ۳ میلیمتر ایدهآل است. برای بسیاری این سال پیش میآید که چطور عمق آج لاستیک را اندازه بگیریم؟
باید هر چهار چرخ را جداگانه بررسی کنید چون میزان سایش در تایرهای جلو و عقب متفاوت است. لاستیکهای جلو بهطور معمول سریعتر ساییده میشوند چون فرمان و ترمز، بیشتر روی آن اثر دارند. با خرید لاستیک بلک هاوک که برند معتبری است، خیالتان از بابت داشتن لاستیک استاندارد راحت کنید.
لاستیک بدون آج و شناوری خودرو روی آب!
آج لاستیک جلو و عقب را باید بهصورت جداگانه ارزیابی کنید. لاستیکهای جلو هدایت خودرو و بخش عمدهای از ترمزگیری را انجام میدهند، درحالیکه لاستیکهای عقب بیشتر تعادل خودرو را حفظ میکنند. کم شدن آج در چرخهای عقب میتواند باعث لغزش ناگهانی و ازدسترفتن کنترل خودرو در پیچها شود.
اگر آج لاستیک جلو کم باشد، فرمانپذیری ضعیف میشود و خودرو در ترمزهای شدید مسیر مستقیم را حفظ نمیکند. باید توجه داشته باشید که لاستیک بدون آج در سرعت بالا میتواند وارد پدیده «شناوری روی آب» یا هیدروپلنینگ شود. در این وضعیت، خودرو روی یک لایه آب حرکت میکند و شما بهعنوان راننده هیچ کنترلی بر آن نخواهید داشت.
چگونه بفهمیم آج لاستیک ماشین تمام شده است؟
وقتی عمق آج لاستیک بیش از حد کم یا تمام میشود و ساییدگی در آن پیش میآید، خودروی شما پیش از آنکه بیتعادل شود، چند علامت هشداردهنده کوچک نشان میدهد. این نشانهها تدریجی هستند و اگر زود آنها را تشخیص دهید از خطرهای بزرگ جلوگیری خواهید کرد. برای تشخیص ساییدگی آج لاستیک چند راه وجود دارد:
- طولانیشدن مسیر ترمز: اولین علامت، ترمزهایی است که مثل قبل مطمئن نیستند و خودرو را بعد از چند متر متوقف میکنند.
- لغزش در پیچ یا جادههای خیس: حتی با سرعت کم هم ممکن است احساس کنید خودرو از انتها میلغزد یا فرمان سبکتر از حالت طبیعی شده است.
- ایجاد صدای یکنواخت و لرزش: وقتی آج سطح تماس کافی با جاده نداشته باشد، لرزش در فرمان یا صدای یکنواخت از لاستیک شنیده میشود، بهخصوص در سرعتهای بالا.
اگر آج لاستیک کم شود چه اتفاقی میافتد؟
اگر از لاستیک بدون آج یا با عمق بسیار کم استفاده کنید، خطرات جدی شما را تهدید میکند. کاهش چسبندگی، افزایش احتمال قفل شدن چرخها، مصرف سوخت بیشتر و حتی آسیب به رینگ از جمله مشکلات رایج این شرایط هستند. مهمتر از همه، اگر آج لاستیک تمام شده باشد، احتمال ترکیدن آن بالا میرود چون دیواره و سطح تماس بیش از حد تحت فشار قرار میگیرند.
این وضعیت در تابستان و آسفالت داغ یا هنگام حرکت با سرعت بالا خطرناکتر است و احتمال ازدسترفتن کنترل خودرو افزایش پیدا میکند. با خرید لاستیک خارجی که کیفیت آج بالاتری دارند، میتوانید ایمنی خودرو را افزایش دهید.
بیشتر بخوانید: محافظت از لاستیک در برابر نور خورشید
جدول عمق استاندارد آج لاستیک
در این جدول اطلاعات مربوط به میزان عمق ایدهآل و حداقل مجاز آج لاستیک در زمانهای مختلف را ارائه کردهایم. این اطلاعات برای بررسی آج لاستیک بسیار کارآمد هستند.
| نوع لاستیک | عمق ایدهآل (میلیمتر) | حداقل مجاز |
| تابستانی | ۳ تا ۴ | ۱.۶ میلیمتر |
| زمستانی | ۴ تا ۶ | ۳ میلیمتر |
| چهار فصل | ۳ تا ۵ | ۲ میلیمتر |
آج لاستیک تابستانی و زمستانی
بسیاری از رانندگان از تفاوت آج لاستیک تابستانی و زمستانی آگاه نیستند. لاستیک تابستانی شیارهای کمعمقتر و طراحی جمعوجورتری دارد تا بیشترین تماس با سطح جاده برقرار شود. در مقابل، لاستیک زمستانی شیارهای عمیقتری دارد و به گونهای طراحی شده است که بتواند آب، برف و گلولای را سریعتر تخلیه کند. به همین دلیل وقتی عمق آج این تایرها کم شود، کارایی آنها خیلی سریع افت میکند.
خرید لاستیک مناسب | تصمیمی برای حفظ ایمنی
انتخاب لاستیک مناسب بر اینکه آج لاستیک چطور ساییده شود، اثر زیادی دارد. لاستیک بیکیفیت آجسایی نامنظم دارد و حتی با تنظیم باد صحیح هم دوام خوبی نشان نمیدهد. بنابراین اگر قصد خرید لاستیک آنلاین یا حضوری و خرید لاستیک دولتی را دارید، باید سراغ برندهای معتبری مثل لاستیک بارز بروید.
هرچند قیمت لاستیک چینی پایینتر است، اما کیفیت آنها باتوجهبه برند تولیدکننده میتواند مرغوب یا نامرغوب باشد. همچنین توجه به گارانتی، تاریخ تولید و کلاس سوخت تایر هم از عواملی است که در ماندگاری آج تاثیر مستقیم دارند.
بررسی دورهای آج لاستیک مهمتر از همیشه
در این مطلب از بلاگ راسا ویستا تجارت (اتوراسا) اهمیت بررسی آج لاستیک را شرح دادیم. افزایش تعداد سفرهای شهری، توقفهای زیاد، ترافیک سنگین و سرعتگیری مداوم باعث میشود آج لاستیکها برخلاف گذشته سریعتر ساییده شوند. بررسی دورهای آج لاستیک در چنین شرایطی اقدام بسیار مهمی است. اگر بدانید حداقل عمق استاندارد چقدر است و روشهای اندازهگیری را بلد باشید، احتمال مواجهه با خطرهایی مثل لغزش، ترمز نگرفتن یا ترکیدن لاستیک بسیار کمتر میشود. هر چند وقت یکبار آج لاستیک خود را بررسی میکنید؟ نظرات و تجربیات خود در این زمینه را با ما هم بهاشتراک بگذارید.
سوالات متداول
