سنسور میل سوپاپ (Camshaft Position Sensor) یا سنسور موقعیت میل بادامک، قطعهای کوچک اما بسیار حیاتی برای حفظ سلامت موتور خودرو است. زمانی که موتور بهدرستی کار میکند، توجهی به این قطعه نمیشود، اما خرابی آن مشکلات جدی در عملکرد موتور ایجاد میکند. احتراق ناقص، خاموششدن ناگهانی موتور و کارکرد نامناسب آن در حالت درجا، تنها چند مورد از مشکلات مربوط به خرابی این قطعه هستند.
در این مطلب از بلاگ اتوراسا، نگاهی دقیق خواهیم داشت به اینکه «سنسور میل سوپاپ چیست؟»، چگونه کار میکند و علائم خرابی آن چیست؟ برای کسب اطلاعات کامل درباره این سنسور و آشنایی با نحوه عیبیابی آن تا انتها با ما همراه باشید.
سنسور میل سوپاپ چیست و چگونه کار میکند؟
موتورهای امروزی برای هماهنگسازی جنبههای مختلف عملکرد خود به یک مغز مرکزی متکی هستند. این مغز مرکزی که واحد کنترل الکتریکی (ECU) نام دارد، برای انجام وظیفه، اطلاعات را از منابع مختلف دریافت میکند و بهطور خاص به دو سنسور که روی موتور نصب شدهاند، وابسته است. یکی از سنسورهای تامینکننده اطلاعات ECU، سنسور میل سوپاپ است.
محل قرارگیری این سنسور باتوجهبه نوع و مدل خودروی شما متفاوت است؛ اما یا روی سرسیلندر پشت شمعها یا در کنار موتور قرار دارد. خودروهای جدیدتر معمولا برای هر میل سوپاپ یک سنسور دارند. نقش سنسور میل سوپاپ در عملکرد موتور، نظارت بر سرعت چرخش میل سوپاپ و در عین حال، ثبت موقعیت آن است.
سپس این اطلاعات را به واحد کنترل الکتریکی موتور یا ECU منتقل میکند. ECU از این دادهها برای تنظیم زمانبندی شمعها و میزان سوخت تزریقشده به سیلندر استفاده میکند تا موتور خودرو شما بهنرمی کار کند. برای درک عملکرد سنسور موقعیت میلسوپاپ، به مثال زیر توجه کنید.
در یک موتور احتراق داخلی، سوپاپهای موتور توسط میل سوپاپ باز میشوند و به هوا یا سوخت هیدروژنی اجازه میدهند تا با فرمان واحد کنترل وارد سیلندر شوند. پس از آن، همه سوپاپها بسته میشوند تا پیستون بتواند مخلوط هوا و سوخت را در سیلندر فشرده کند. زمانی که پیستون به بالاترین نقطه خود میرسد، واحد کنترل، فرمان جرقه برای احتراق را صادر میکند.
انفجار ایجادشده، پیستون را به سمت پایین هل میدهد و انرژی لازم برای موتور را تامین میکند. سپس میل سوپاپ، سوپاپهای خروجی را باز میکند و در همان حال، پیستون به بالا حرکت میکند تا گازهای حاصل از احتراق به منیفولد خروجی هدایت شوند. تمام این فرایندها همزمان با احتراق در موتور و هماهنگ با سنسور میل سوپاپ انجام میشوند.
افزایش دانش فنی درباره قطعات مختلف خودرو بهاندازه استفاده از قطعات باکیفیت و مرغوب روی سلامت و کیفیت رانندگی تاثیرگذار هستند. بهعنوان مثال، انتخاب لاستیک بارز یا لاستیک داینامو در زمان خرید لاستیک، کیفیت و لذت رانندگی را به سطحی فراتر از انتظار شما ارتقا میدهد.
خرابی سنسور میل سوپاپ چه علائمی دارد؟
عواملی مانند ایراد در سیمکشی سنسور میل سوپاپ، فرسودگی در اثر استفاده زیاد، شلشدن اتصالدهندهها، قرارگرفتن در معرض گرما، رطوبت و تجمع گردوغبار، باعث خرابی این قطعه میشود. مهمترین نشانههای خرابی سنسور میل سوپاپ در خودرو شامل موارد زیر است:
روشنشدن چراغ چک موتور
رایجترین نشانهی خرابی سنسور میل سوپاپ، روشنشدن چراغ چک موتور است. سیستمهای تشخیص عیب داخلی، بهطور موثر سختافزار و نرمافزار خودرو را رصد میکنند و میتوانند خرابی قطعاتی را که باعث تغییرات نامحسوس در عملکرد میشوند، قبل از اینکه یک قطعه به طور کامل از کار بیفتد، تشخیص دهند. وقتی چراغ چک موتور روشن میشود، بهتر است آن را به یک متخصص نشان دهید. نادیده گرفتن چراغ چک موتور منجر به تعمیرات گرانقیمت موتور یا گیربکس خواهد شد.
عملکرد ضعیف خودرو
خرابی سنسور موقعیت میل بادامک، توانایی خود را برای انتقال سریع دادهها از دست میدهد. عدم تطابق زمانبندی سوخترسانی و احتراق، حتی اگر چند میلیثانیه اختلاف داشته باشد، باعث میشود وسیله نقلیه شما دچار لرزش، شتاب ضعیف، کمبود قدرت، خاموششدن ناگهانی و حتی توقف کامل موتور شود.
مشاهده اختلال در تعویض دنده گیربکس
دادههای دریافتی توسط واحد کنترل از یک سنسور معیوب، باعث میشود که عملکرد سلونوئیدهای تعویض دنده گیربکس با اختلال مواجه شود و دندهها جا نروند. این حالت که در برخی مدلها حالت حرکت اضطراری (Limp-Home Mode) نامیده میشود، با محدودکردن سرعت موتور، به محافظت از موتور در برابر آسیب کمک میکند.
افزایش مصرف سوخت
دادههای نادرست سنسور میل سوپاپ انژکتورهای سوخت را برای مدت طولانی باز نگه میدارد و سوخت اضافی را به داخل سیلندر هدایت میکند. این امر علاوه بر افزایش مصرف سوخت خودرو، باعث ضربه زدن به موتور میشود و درصورت تجمع زیاد سوخت مایع در سیلندر، موتور آسیب جدی میبیند.
چگونه سنسور میل سوپاپ را عیبیابی کنیم؟
اگر میخواهید که قبل از تعمیرات لازم، خودتان ایرادات سنسور میل سوپاپ را عیبیابی کنید، میتوانید از روشهای زیر کمک بگیرید:
- عیبیابی با مولتیمتر دیجیتال: در این روش ابتدا باید موتور خودرو را خاموش و کابل منفی باتری را جدا کنید. برای دسترسی به ترمینال، سوکت سنسور را جدا کرده و مقاومت داخلی آن را با مولتیمتر اندازهگیری کنید. در مرحله بعدی باید مقدار مقاومت را با مقادیر استاندارد دفتر چه خودرو مقایسه کنید. بعد از اتصال مجدد سوکت به سنسور، خودرو را روشن و ولتاژ پایه تعذیه سنسور را بررسی کنید. این ولتاژ باید بین 5 تا 12 ولت باشد. در غیر اینصورت سنسور میل سوپاپ خراب یا دچار ایراد شده است.
- عیبیابی با دستگاه دیاگ: استفاده از دیاگ یکی از دقیقترین روشهای عیبیابی سنسور میل سوپاپ است. دیاگ با اتصال به پورت OBD خودرو و خواندن کدهای خطای ECU بعد از روشن شدن موتور، وضعیت سنسور را نشان میدهد. هر گونه اختلال یا داده غیرطبیعی نشاندهنده خرابی یا ایراد در سنسور است.
- بررسی اتصالات الکتریکی سیمکشی سنسور: گاهی اوقات علت خرابی، وجود ایراد در نحوه سیمکشی سنسور میل سوپاپ است. بنابراین در زمان عیبیابی باید سیمکشی سنسور را از نظر قطعی، بریدگی یا آسیبدیدگی سیمها و همچنین از نظر خوردگی، زنگزدگی یا شلبودن بررسی کنید.
تصویر
تفاوت سنسور میل سوپاپ با سنسور میل لنگ چیست؟
سنسور میللنگ در نزدیکی میللنگ، قلب موتور، قرار دارد. این محور چرخان، حرکت رفتوبرگشتی پیستونها را به نیروی چرخشی تبدیل میکند و در نهایت چرخها را بهحرکت درمیآورد. سنسور میللنگ، چرخش میللنگ و موقعیت بالاترین نقطه پیستون (TDC) را رصد کرده و مانند سنسور میل سوپاپ، دادهها را به ECU منتقل میکند.
ECU از این اطلاعات برای هماهنگسازی سیستم احتراق با موقعیت میلسوپاپ استفاده میکند تا شمعها بهصورت دقیق و لحظهای، برای احتراق بهینه اقدام کنند. در واقع، سنسور میل سوپاپ و سنسور میللنگ برای حفظ عملکرد موتور با هم کار میکنند. هرچند هر دو مسئول اطلاعرسانی به ECU هستند، اما وظایف مشخص آنها متفاوت است: سنسور میل سوپاپ بر زمانبندی سوپاپها تمرکز دارد، درحالیکه سنسور میللنگ چرخش کلی موتور و موقعیت TDC را ردیابی میکند.
در جدول زیر، تفاوت این دو قطعه را بهطور خلاصه معرفی کردهایم:
| سنسور | محل قرارگیری | وظیفه اصلی |
| سنسور میل سوپاپ | روی میلسوپاپ، سرسیلندر یا کنار موتور | کنترل چرخش میلسوپاپ و زمانبندی سوپاپها |
| سنسور میللنگ | نزدیکی میللنگ، قلب موتور | ردیابی چرخش کلی میللنگ و موقعیت بالاترین نقطه پیستون (TDC) |
سنسور میلسوپاپ؛ کوچک ولی حیاتی برای عملکرد موتور
در این مطلب، به بررسی عملکرد سنسور میل سوپاپ، علائم خرابی و روشهای عیبیابی آن پرداختیم تا با آگاهی کامل بتوانید سلامت موتور خودروی خود را حفظ کنید. اگر در بررسی قطعات مختلف خودرو از جمله سنسور میل سوپاپ و سرویسدهی کلی خودرو متوجه شدید که تایرها به تعویض نیاز دارند، برای خرید لاستیک خارجی یا انواع لاستیک چینی، میتوانید به فروشگاه اینترنتی راسا ویستا تجارت (اتوراسا) مراجعه کنید. در این فروشگاه، میتوانید قیمت لاستیک بلک هاوک و قیمت لاستیک دولتی را بررسی کرده و در نهایت، مناسبترین گزینه را برای رانندگی ایمن و بینقص خود خریداری کنید.
سوالات متداول
منابع :hella.com ,pepboys.com ,familyhandyman.com,engineeringchoice.org,/
