تصور کنید در جادهای دوطرفه قصد سبقت دارید، پدال گاز را فشار میدهید، اما ماشین برای یک یا دو ثانیه هیچ واکنشی نشان نمیدهد و ناگهان شتاب میگیرد. این وقفه که در اصطلاح تعمیرگاهی به آن کپکردن یا لگ میگوییم، در خودروهای دریچه گاز برقی بسیار شایعتر است. علت تاخیر دریچه گاز یکی از دغدغههای اصلی رانندگان خودروهای امروزی است. این مشکل میتواند لذت رانندگی را به استرسی ناخوشایند تبدیل کند.
در این موارد رانندگان بهدنبال ایراد در موتور میگردند، درحالیکه مشکل در ارتباط میان پدال و موتور نهفته است. در این مطلب تخصصی از بلاگ اتوراسا، تمام دلایل فنی این تاخیر و روشهای رفع آن را بررسی میکنیم. اگر این مشکل شما را هم آزار میدهد، تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
گذار از مکانیک به الکترونیک | ریشه اصلی ماجرا
در خودروهای قدیمی، وقتی پدال را فشار میدادید، یک سیم فلزی بهطور مستقیم پولکی دریچه گاز را باز میکرد. در آن سیستمها علت تاخیر دریچه گاز سیمیشلشدن سیم گاز یا کثیفی خود دریچه بود و رفع آن با یک آچارکشی ساده انجام میشد.
داستان در خودروهای جدید متفاوت است. خودروسازان برای کاهش آلایندگی و مصرف سوخت، سیم را حذف کرده و پتانسیومتر و موتور الکتریکی را جایگزین آن کردند. اینجا بود که تأخیر پاسخ دریچه گاز خودرو متولد شد. حالا وقتی گاز میدهید، در واقع دارید به کامپیوتر (ECU) درخواست میدهید و کامپیوتر تصمیم میگیرد دریچه را چقدر و با چه سرعتی باز کند.
چرا خودرو دیر گاز میخورد؟
اصلیترین دلیل لگ دریچه گاز در خودروهای مدرن، برنامهریزی کارخانه است. سازندگان، ECU را طوری تنظیم میکنند که دریچه گاز با ملایمت باز شود تا مصرف سوخت بهینه بماند و استاندارد آلایندگی (مثل یورو ۴ و ۵) پاس شود.
این تاخیر عمدی، گاهی با ایرادات فنی ترکیب شده و باعث لگ گاز خوردن ماشین میشود. درست مثل زمانی که شما بهترین کفش را برای دویدن دارید، اما مغزتان فرمان حرکت را دیر صادر میکند. در خودرو هم انتخاب درست قطعات متحرک مثل خرید لاستیک مناسب برای چسبندگی مهم است؛ اما اگر فرمان گاز دیر برسد، ماشین حرکت نمیکند.
نقش سنسورها و عوامل برقی
وقتی با شکایت علت دیر پاسخ دادن پدال گاز مواجه میشویم، باید سنسورها را چک کنیم. پدال گاز دارای یک سنسور موقعیت است که زاویه پای شما را میخواند. اگر این سنسور کثیف یا خراب باشد، ولتاژ اشتباهی به کامپیوتر میفرستد.
همچنین نقش سنسور دریچه گاز در لگ خودرو بسیار حیاتی است. این سنسور روی خود دریچه نصب شده و به ECU میگوید که دریچه الان چقدر باز است. اختلال در این دادهها باعث گیجشدن کامپیوتر و تاخیر در گازخوردن میشود.
تصویر
تفاوت لگ در دندهای و اتومات
مکانیزم انتقال قدرت تاثیر زیادی در حسکردن این تاخیر دارد. دلایل تاخیر دریچه گاز در خودروهای دندهای معمولاً به کثیفی انژکتور، شمعهای ضعیف یا مشکل در صفحه کلاچ مربوط میشود. در خودروهای دندهای، سلامت سیستم کلاچ و فلایویل بسیار مهم است. شاید بپرسید «فلایویل چیست؟»، فلایویل قطعهای سنگین است که نیروی موتور را به گیربکس میدهد و خرابی آن میتواند باعث لرزش و هدررفت شتاب شود.
دلایل تاخیر دریچه گاز در خودروهای اتومات پیچیدهتر است. در این خودروها، علاوهبر تاخیر دریچه گاز، یک تاخیر در گیربکس هم وجود دارد. یعنی وقتی گاز میدهید، گیربکس هم باید فکر کند که دنده را سنگین کند یا نه. ترکیب تاخیر گیربکس و دریچه گاز، راننده را کلافه میکند.
عوامل محیطی و سوخترسانی
گاهی اوقات سیستم برقی سالم است، اما تاثیر سوخت و انژکتور روی علت تاخیر دریچه گاز نادیده گرفته میشود. بنزین بیکیفیت یا گرفتگی صافی بنزین، باعث میشود وقتی دریچه هوا باز شد، سوخت کافی به سیلندر نرسد و ماشین کپ کند.
این وضعیت باعث ایجاد صداهای ناهنجار در موتور میشود. البته هر صدایی مربوط به موتور نیست. گاهی رانندگان صدای لنت ماشین را با مشکلات فنی دیگر اشتباه میگیرند؛ اما کپ کردن موتور با لرزش و افت دور موتور همراه است که قابلتشخیص است.
راهکارهای عملی | چگونه لگ دریچه گاز را برطرف کنیم؟
برای رفع مشکل تاخیر دریچه گاز در ماشینهای جدید، چند راهکار وجود دارد:
۱. ریمپ: در این روش، متخصص نرمافزار ECU را اصلاح میکند تا دریچه گاز سریعتر باز شود. این بهترین روش رفع تاخیر دریچه گاز برای کسانی است که راهحل دائمی میخواهند.
۲. پدال باکس: دستگاهی است که بین پدال گاز و ECU قرار میگیرد و سیگنال را تقویت میکند تا تاخیر حذف شود.
۳. شستوشوی دریچه گاز: گاهی جرم و دوده باعث چسبندگی پولکی میشود.
اگر خودروی شما قدیمی است، رفع تاخیر دریچه گاز سیمی بسیار سادهتر است و با رگلاژ سیم گاز یا تعویض فنر برگشتدهنده حل میشود. انجام این سرویسها در کنار استفاده از قطعات باکیفیت مثل لاستیک بارز که اصطکاک استاندارد با جاده دارد، شتاب خودرو را زنده میکند.
آیا تاخیر دریچه گاز به موتور آسیب میزند؟
بهطور مستقیم خیر؛ تاخیر باعث خرابی سیلندر یا پیستون نمیشود، اما فشار غیرعادی به دسته موتورها و افزایش مصرف سوخت را بههمراه دارد.بهعلاوه، خطر تصادف در سبقتها را هم بالا میبرد. ایمنی خودرو به عوامل مختلفی مثل ترمز و شتاب و استفاده از تایرهای مطمئن بستگی دارد. اگر بودجه محدودی دارید، حتی بررسی قیمت لاستیک دولتی و تعویض تایرهای فرسوده هم میتواند در انتقال درست قدرت به زمین و رفع حس تنبلی ماشین موثر باشد.
تصویر
چکلیست نهایی برای رفع عیب
برای بررسی جامع علل برقی و مکانیکی لگ دریچه گاز، موارد زیر را به ترتیب چک کنید:
- تمیزبودن دریچه گاز و استپر موتور
- سلامت شمع و وایر
- کیفیت بنزین و فیلترها
- سنسور اکسیژن و کاتالیزور (گرفتگی اگزوز باعث خفگی موتور میشود)
گاهی اوقات استفاده از لوازم جانبی غیراستاندارد روی عملکرد خودرو تاثیر میگذارد. همانطور که در انتخاب تایر، برخی ترجیح میدهند برای کیفیت بالاتر سراغ خرید لاستیک خارجی بروند، در قطعات برقی مثل سنسور مپ و دریچه گاز هم باید از جنس اصلی استفاده کنید تا تاخیر برطرف شود. در نهایت، اگر با وجود تمام بررسیها مشکل حل نشد، ممکن است ایراد از کویلها یا برقدزدی وایرها باشد.
در خودروهای چینی که سیستمهای برقی حساسی دارند، این مورد شایعتر است و پیشنهاد میکنیم هنگام سرویس، قطعات مصرفی باکیفیت تهیه کنید. حتی اگر دنبال قیمت لاستیک چینی برای این خودروها هستید، مدلهای درجه یک را انتخاب کنید تا فشار مضاعف به سیستم انتقال قدرت نیاید.
تجربه نشان داده است که بررسی قیمت لاستیک بلک هاوک و انتخاب آن یا استفاده از برندهایی مثل لاستیک داینامو، بهدلیل چسبندگی خوب این تایرها، باعث میشوند به محض گازخوردن ماشین، نیرو بدون هرزگردی به آسفالت منتقل شود و حس تاخیر کمتر باشد.
پایان کندی؛ بازگشت هیجان به زیر پای راننده
علت تاخیر دریچه گاز در خودروهای امروزی، ترکیبی از استانداردهای سختگیرانه محیط زیستی و نقصهای نگهداری است. چه با یک لگ دریچه گاز نرمافزاری روبهرو باشید و چه با گرفتگیهای مکانیکی، این مشکل قابلحل است. با دیاگزدن، شستوشوی مسیر هوا و در صورت نیاز ریمپ اصولی، میتوانید واکنش پدال را آنی کنید. بهیاد داشته باشید که خودروی سالم، خودرویی است که گوشبهفرمان راننده باشد، نه اینکه برای هر حرکت، چند ثانیه فکر کند.
سوالات متداول
منبع: gotodobbs.com، pedalcommander.fr، sorayaco.com،
